Çok soğuk su çok soğuk nesnelere çarptığında neler olur?
Bir hortumdan sıkılan su baloncukları birer buz parçasına dönüşür. Peki yağmur damlacıkları şekil almak için kuma ihtiyaç duyduğunu biliyoruz. Fakat donan yağmur; kâr taneleri aşağı düşerken, sıcak hava tabakasında geçtiği an oluşur. Kar, yağmura dönüşür. Ama içinde kum yoktur. Damlanın ısısı aşağı inene kadar düşer. Ama buza dönüşmez. Ta ki soğuk bir nesneyle temas edene kadar. İtfaite aracındaki su sürekli karıştırıldığı için donmuyor, tıpkı harç makineleri gibi.
Virginia dünyanın en sisli yeri, appalachian dağları. Her sabah eteğindeki nehir üzerinden kalın bir sis bulutu kalkar ve tüm vadiye yayılır.
Virginia smart yolu 3, 5 km uzunluğundaki bu yol; araç, sürüşleri ve hava değişimlerini gözlemlemek için yapılmış. Bu yol deney için uygun ortamı sağlıyor. Sis sudan oluşuyorsa neden berrak değil? sorusunun yanıtını bulmaya çalışacağız.
Işık pekçok farklı dalga boyundan meydana gelir. Her dalga boyu başka renktedir. Nesneler bir dalga boyunu emip diğerini yansıttığı zamanda biz bu renkleri görebiliriz. Lazerden gelen ışık sisi oluşturan minik parçacıkların üzerinde dolaşıyor ve onları görünür hale getiriyor. Çevrelerindeki havayı hiçbir dalgaboyu gibi yansıtmıyor o yüzden de siyah görünüyor. Parçacıklar, ışığı yeşil yaparsanız yeşil, kırmızı yaparsanız kırmızıyı yansıtıyor. Kısacası tüm renkleri yansıtıyorlar. Farklı renkleri bir arada kullandığınızda ise beyaza dönüşüyorlar.
Sis aşağıdan geçen bir buluttur. Yani yerle bağlantılı olan bir bulut. Bulutların rengi neden beyazsa, siste bu yüzden beyaz. Çünkü ışığın her rengini aynı anda yansıtıyorlar. Aklınıza şöyle birşey takılabilir, bulutlar her zaman beyaz değil ki! Bazen siyah ta olabiliyor. Evet bu bir göz yanılmasıdır. Her zaman alıştığımız görüntü farklılaşınca beynimiz durumu abartıp bizi yanıltabilir. Bu renk farklılığını su damlacıklarının yoğunluğu meydana getiriyor. Daha büyük su damlaları bulutu daha yoğun hale getirir. Buda güneş ışığının içinden geçmesini güçleştirir. Koyu renk yamalar görmeniz, beynimizin durumu abartmasındandır. Ama bazen de bulutun rengi simsiyah olur. Bu tip fırtına bulutları bize alanın son türünü göstermeye yardımcı oluyor. Hava sıcaklığı olmasaydı bu hava durumda yaşanmazdı.
Hava durumunu üç şey oluşturuyor. Isı, su ve rüzgar. Hepsinde eşit oranda. Isı yeryüzüne yoğun bir şekilde gelirse, bu arada hava su buharıyla ağırlaşırsa ve güçlü rüzgarlar bulutları topluyorsa sonuç gökgürültülü sağnak yağmur. Pekçoğumuz için en kötü en sevimsiz hava gökgürültülü şimşek çakmasıdır. Gökgürültüsünü duyuyoruz, şimşeği görüyoruz. Ancak burda ilginç birşey gögürültüsünü görüyor ve şimşeğide duyuyoruz.
Gezegenimizde saniyede yüzden fazla Şimşek çakarken bir şimşeği duymak zor değil. Şimşeği gerçek sesi ıslık sesi gibidir. Peki bu şimşeği gerçek sesi ise duyduğumuz gökgürültüsü nedir. Bir Şimşek en az bir kilometre uzağımızda oluyor ve sesi bize ulşana kadar değişim gösteriyor.
Normal bir Şimşek 2 ile 5 santimetre genişliğinde olur. Şimşeğin sıcaklığı 20 bin dereceye kadar ulaşabiliyor. Bu da güneşin yüzey sıcaklığından üç kat daha fazla demektir. Neyseki sadece bir saniyenin onbinde biri kadar sürüyor. Ama bu bile muazzam birşeyin olması için yeterli oluyor. Şimşek muazzam bir sıcaklığa sahip olduğu için çevresindeki havayı infilak ettiriyor. Dışarı doğru yanmasına yol açıyor. Şok dalgası Şimşek çaktıktan sonra oluşur ve adı üstünde dalga dalga yayılır.
Isının havayı nasıl yönlendirdiğini gördük, suyu buhara nasıl dönüştürdüğünü, soğuk havanın bulutlara dönüşmesini gördük. Isının meydana getirdiği rüzgarlar sıçrayan kum tanelerinin yağmurla buluşmasını. Isı farklılıklarının kar tanelerini şekillendirmesini ve dönüşmesini gördük.
Hepsi bize Her gün bize muazzam güzellikte sonu hiç gelmeyen gösteriler sunuyor. Yağmurlu ve berbat havalarda bile arka planda inanılmaz olaylar yaşandığını biliyoruz. Sadece sıradışı hava koşullarında dikkatimizi çekse bile, hergün çevremizi kuşatan hava, hayli mucizelerle doludur. Bu bize yabancı bir hava değil, bu bizim havamız ve muhteşem.
Yorumlar
Yorum Gönder